Sử dụng kháng sinh hợp lý: 5 nguyên tắc cần lưu ý trong thực hành

Kháng sinh đóng vai trò quan trọng trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, việc sử dụng không phù hợp có thể làm giảm hiệu quả điều trị, tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn và góp phần thúc đẩy tình trạng kháng kháng sinh.

Vì vậy, sử dụng kháng sinh hợp lý là một trong những nguyên tắc quan trọng mà người làm chuyên môn cần thường xuyên cập nhật và thực hành.

1. Chỉ sử dụng kháng sinh khi thực sự cần thiết

Kháng sinh được sử dụng để điều trị nhiễm khuẩn do vi khuẩn và không có hiệu quả đối với các bệnh do virus.

Do đó, việc đánh giá nguyên nhân gây bệnh là bước quan trọng trước khi quyết định sử dụng kháng sinh. Trong thực hành, cần tránh tâm lý sử dụng kháng sinh như một giải pháp mặc định cho các triệu chứng như ho, đau họng, sổ mũi hoặc sốt khi chưa xác định nguyên nhân phù hợp.

2. Lựa chọn kháng sinh phù hợp

Khi kháng sinh được chỉ định, việc lựa chọn cần dựa trên nhiều yếu tố như:

Vị trí và mức độ nhiễm khuẩn

Tác nhân gây bệnh nghi ngờ hoặc đã xác định

Đặc điểm của người bệnh

Tiền sử dị ứng và sử dụng thuốc

Các khuyến cáo và hướng dẫn điều trị hiện hành

Việc lựa chọn phù hợp giúp nâng cao hiệu quả điều trị đồng thời hạn chế sử dụng kháng sinh không cần thiết.

3. Tuân thủ đúng liều và thời gian điều trị

Người bệnh cần được hướng dẫn sử dụng thuốc đúng liều, đúng khoảng cách giữa các lần dùng và đúng thời gian theo chỉ định.

Không nên tự ý tăng, giảm liều hoặc ngừng thuốc khi thấy triệu chứng đã cải thiện mà chưa có hướng dẫn phù hợp từ bác sĩ hoặc nhân viên y tế.

Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng mà Dược sĩ có thể nhắc lại khi tư vấn cho người bệnh tại nhà thuốc.

4. Không tự ý sử dụng lại kháng sinh cũ

Một đơn thuốc từng có hiệu quả trước đây không đồng nghĩa sẽ phù hợp với một tình trạng bệnh khác.

Người bệnh cũng không nên sử dụng thuốc còn dư từ lần điều trị trước hoặc chia sẻ kháng sinh của mình cho người khác.

Các triệu chứng có vẻ giống nhau nhưng có thể xuất phát từ những nguyên nhân khác nhau và cần cách xử trí khác nhau.

5. Theo dõi trong quá trình sử dụng

Trong thời gian điều trị, cần chú ý đến đáp ứng điều trị và các dấu hiệu bất thường.

Người bệnh nên được hướng dẫn liên hệ với bác sĩ hoặc cơ sở y tế khi triệu chứng không cải thiện, trở nên nghiêm trọng hơn hoặc xuất hiện những biểu hiện bất thường trong quá trình dùng thuốc.

Vai trò của Dược sĩ trong sử dụng kháng sinh hợp lý

Dược sĩ tại nhà thuốc là một trong những điểm tiếp xúc gần gũi với người bệnh. Bên cạnh việc cung cấp thuốc theo đúng quy định, Dược sĩ có thể góp phần thúc đẩy sử dụng kháng sinh hợp lý thông qua việc tư vấn cách dùng, nhắc nhở tuân thủ điều trị và hướng dẫn người bệnh đi khám khi cần thiết.

Mỗi cuộc tư vấn đúng và đủ đều có thể góp phần hình thành thói quen sử dụng thuốc có trách nhiệm hơn trong cộng đồng.

Ghi nhớ: Đúng chỉ định – Đúng thuốc – Đúng liều – Đúng thời gian – Theo dõi phù hợp.