
Trong quá trình tư vấn tại nhà thuốc, Dược sĩ có thể là một trong những nhân viên y tế đầu tiên tiếp xúc với người bệnh hen khi các triệu chứng như khó thở, khò khè hoặc tức ngực tái xuất hiện.
Khả năng nói là một dấu hiệu đơn giản nhưng có giá trị trong đánh giá mức độ khó thở. Ở người bệnh có đợt cấp hen nặng, tình trạng tắc nghẽn đường thở có thể khiến người bệnh không thể nói thành câu đầy đủ, thậm chí chỉ nói được từng từ do phải liên tục dừng lại để thở. Một số biểu hiện cần chú ý gồm:
Khi nhận thấy người bệnh có biểu hiện khó thở nặng, Dược sĩ cần đánh giá nhanh tình trạng và ưu tiên hỗ trợ y tế khẩn cấp, thay vì để người bệnh tiếp tục chờ đợi hoặc tự điều trị tại nhà thuốc. Nếu người bệnh có kế hoạch xử trí đợt cấp hen đã được bác sĩ hướng dẫn, cần hỗ trợ người bệnh tuân thủ kế hoạch đó trong khi chờ chăm sóc y tế.
SpO₂ là chỉ số phản ánh độ bão hòa oxy trong máu, có thể được đo bằng máy đo SpO₂. Trong đánh giá đợt cấp hen, đây là một trong những thông số được sử dụng cùng với các dấu hiệu lâm sàng khác. Theo GINA 2026, ở người lớn, thanh thiếu niên và trẻ từ 6 tuổi, SpO₂ khi thở khí phòng dưới 92% là một dấu hiệu của đợt cấp hen nặng. Tuy nhiên, không nên đánh giá mức độ nặng chỉ dựa vào một con số SpO₂. Dược sĩ cần kết hợp quan sát:
Nếu SpO₂ giảm rõ rệt, đặc biệt khi đi kèm khó thở nhiều, không thể nói thành câu, tím tái hoặc thay đổi ý thức, cần xem đây là tình huống cần được đánh giá y tế khẩn cấp.
Đây là nhóm dấu hiệu đặc biệt đáng lo ngại trong đợt cấp hen.
Khi người bệnh xuất hiện:
Một điều dễ gây nhầm lẫn là:
Không còn nghe thấy tiếng khò khè không có nghĩa là người bệnh đang tốt lên. Trong đợt cấp hen rất nặng, đường thở có thể bị thu hẹp nghiêm trọng đến mức lượng khí đi qua phổi quá ít để tạo ra tiếng khò khè rõ rệt. Khi đó, phổi có thể trở nên “im lặng” hoặc giảm mạnh thông khí. GINA 2026 xem silent/quiet chest là một dấu hiệu của đợt cấp nặng; ở tình trạng đe dọa tính mạng, “quiet/silent chest” có thể phản ánh mức thông khí rất thấp.
Nếu người bệnh có lơ mơ/lú lẫn, tím tái hoặc “phổi im lặng”, cần xem đây là tình huống cấp cứu và gọi hỗ trợ y tế, chuyển người bệnh đến cơ sở cấp cứu ngay.
Trong thực hành tại nhà thuốc, Dược sĩ không thay thế vai trò chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Tuy nhiên, khả năng nhận diện dấu hiệu nguy hiểm và đưa ra khuyến nghị chuyển tuyến đúng thời điểm có thể giúp người bệnh tiếp cận chăm sóc y tế sớm hơn. Đặc biệt, khi người bệnh có dấu hiệu của đợt cấp hen nặng hoặc đe dọa tính mạng, ưu tiên hàng đầu là đảm bảo người bệnh được tiếp cận hỗ trợ y tế khẩn cấp, thay vì tiếp tục theo dõi tại nhà thuốc. GINA 2026 nhấn mạnh rằng các trường hợp hen nặng là tình trạng cấp cứu cần được xử trí ngay tại cơ sở có khả năng chăm sóc cấp tính. Nguồn tham khảo: Global Initiative for Asthma (GINA). 2026 GINA Strategy Report: Global Strategy for Asthma Management and Prevention. 2026 ⚠️ Lưu ý: Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo và giáo dục sức khỏe, không thay thế chẩn đoán hoặc hướng dẫn điều trị của bác sĩ. Khi người bệnh có khó thở nghiêm trọng, thay đổi ý thức, tím tái hoặc các dấu hiệu cấp cứu khác, cần gọi hỗ trợ y tế và đưa người bệnh đến cơ sở y tế phù hợp.
Nhận cập nhật chuyên môn, sự kiện và tài liệu mới